Siyasal/Toplumsal Değişimlerin Kimlik Arayışına ve Türk Edebiyatına Etkileri: BEKİR SITKI KUNT’UN MEMLEKET HİKAYELERİ ÖRNEĞİ
THE EFFECTS OF THE SOCIAL/COMMUNAL CHANGES ON THE SEARCH OF IDENTIFICATION AND TURKISH LITERATURE EXAMPLE OF BEKIR SITKI KUNT’S HOMELAND STORIES


İki kolun mensupları da toplumsal dönüşümlere, İmparatorluğun dağılışına, Cumhuriyetin kuruluşuna tanık olmuşlar, edebiyatta, dil ve üslupta arayışlarını sürdürmüşlerdir.

Bu makale 1908’den itibaren netlik kazanan milliyetçilik ideolojisi ile başlayıp Kurtuluş Savaşı ve sonrasında kimlik arayışlarıyla ortaya çıkan Anadolu’ya yönelme akımını ele almaktadır. Temelde öze\kendine dönme çabasını içeren akımın ortaya çıkışı döneminin siyasi, toplumsal koşulları içinde gelişmiş ve zamanla farklı düşüncelerin de katılımı ile iki temel kola ayrılmıştır. Birinci kol düşünsel düzeyde ilerlemiş, öncüleri, dönemin birçok açmazına teorik çözümler üretmişlerdir. Başta, ırk, din, vatan gibi temel olguları ön plana almayan bir kimlik geliştirmek istenmiş, muhafazakâr olanlar Anadolucu, toplumcu gerçekçi olanlar Memleketçi söylemlerle iki temel koldan yürümeyi sürdürmüşlerdir. Her iki kol da sonraki dönemlerde farklı edebi açılımlara zemin oluşturmuşlardır. İki kolun mensupları da toplumsal dönüşümlere, İmparatorluğun dağılışına, Cumhuriyetin kuruluşuna tanık olmuşlar, edebiyatta, dil ve üslupta arayışlarını sürdürmüşlerdir. Memleket Edebiyatı kolunun öncüleri yurt sorunlarını ön plana almaya çalışan bir çizgiyi benimsemişler, eserlerinde yalın gerçekleri, toplum tabakaları arasındaki ilişkileri, geleneksellikten modernliğe geçme sıkıntıları yaşayan bireyleri ele almışlardır. Türk Edebiyatında “Memleket Hikayeleri” adı ile yayınlanmış (Refik Halit Karay - 1919, Bekir Sıtkı Kunt – 1933, Ayfer Tunç - 2012) ü. ayrı eser vardır. 1930’larda hız kazanarak gelişen Memleket Edebiyatı mensuplarından Bekir Sıtkı Kunt’un Memleket Hikayeleri adlı eseri, toplumsal dönüşümün bireyler üzerindeki etkilerini ele alan öykülerden oluşmaktadır.


Etiketler »  

Abstract
This article starts with ideology of nationalism that has gained clarity since 1908 and addresses the current that appeared with the search of identification during and after Turkish War of Independence and edged towards Anatolia. The appearance of the current that basically contains the efforts of turning to origin/self, progressed within the political, social conditions of the period and in the course of time, by incorporation of different thouhgts, branched into two. First branch progressed on the intellectual level and avant-gardes of this branch provided theoretical solutions for many impasse. At first, it’s seeked to be an identification that did not highlight the basic facts such as race, religion, fatherland and people who were conservatives and people who were socialrealists continued to proceed through two basic branches; first ones by using Anatolianist (meaning, taking side with Anatolia) discourses and second ones by using territorial discourses. Both branches laid the base for different literary approaches in the period that followed. Members of the two branches have witnessed the social transformation, the dissolution of the empire, the establishment of the Republic, and they continued their search in literature, language and style. The predecessors of the Homeland Literature have adopted a line trying to take the problems of the homeland into the foreground, dealing with the lean facts, the relations between the social strata, the individuals struggling living in a state of transition from tradition to modernity in their works. There are three separate works published in Turkish Literature titled "Homeland Stories" (Refik Halit Karay - 1919, Bekir Sıtkı Kunt - 1933, Ayfer Tunç - 2012). As a member of the Homeland Literature which gained momentum in 1930s, Bekir Sıtkı Kunt's book, Homeland Stories, is a collection of stories about the effects of social change on individuals.

Keywords »